Document

Pop Art

Popart was een kunststroming die voortkwam uit een bepaalde tijdgeest, namelijk die van de vrijheid, seksuele revolutie en vrouwenemancipatie. De popart zette zich gedeeltelijk af tegen het Amerikaanse abstract expressionisme. Het hyperserieuze en -conceptuele karakter van deze kunststroming was de ideale voedingsbodem voor een beweging als de popart om zich tegen af te zetten. Omdat kunstenaars van het abstract expressionisme het museum zagen als de ideale elitaire plek voor hun kunstwerken was de logische reactie dat de popart de kunst naar de mensen wilde brengen (tot op straat - zie verder over happenings). Veel popartwerken zijn op de eerste plaats decoratief en hebben nauwelijks een diepere boodschap. Alledaagse gebruiksvoorwerpen uit de consumptiemaatschappij, massaal vervaardigde serieproducten, alle mogelijke reproduceerbare objecten worden voortaan als motieven aanvaard in de kunst. Daarmee stond de popartbeweging dichter bij het leven en was het veel platter dan de werken die daarvoor werden gemaakt. Bij meerdere popartkunstenaars speelde de ironie een grote rol in hun werk. In overeenstemming met het politieke klimaat in de jaren zestig hield de popart zich toch ook wel bezig met politieke thema's. Tot de belangrijke verschijnselen die verband houden met deze kunststroming behoren de happenings. Aan de hand van performances op straat drukten kunstenaars op expressieve wijze hun vrijheid uit.

Het kunstwerk van de Engelsman Richard Hamilton "Just What Is It That Makes Today's Homes So Different, So Appealing?", een collage uit 1956, wordt algemeen beschouwd als het begin van de popart. In die collage zijn alle elementen aanwezig waarvan de popart gebruik zal maken.

De felle kleuren in Pop Art spelen een cruciale rol in de herkenbaarheid en impact van de kunststroming. Geïnspireerd door de commerciële druktechnieken van de massamedia, zoals advertenties en stripboeken, gebruikten kunstenaars als Andy Warhol en Roy Lichtenstein heldere, contrasterende tinten om hun werken een krachtige, bijna schreeuwerige uitstraling te geven. Warhol maakte bijvoorbeeld veelvuldig gebruik van fluorescerende kleuren in zijn iconische zeefdrukken van beroemdheden zoals Marilyn Monroe, waardoor de afbeeldingen een dynamisch en modern karakter kregen. Lichtenstein paste Ben-Day dots toe om zijn stripachtige werken te versterken, waarbij primaire kleuren zoals rood, geel en blauw vaak domineerden. Deze levendige kleurgebruik was niet alleen een esthetische keuze, maar ook een manier om kunst toegankelijk en herkenbaar te maken voor het grote publiek. Door het speelse en opvallende palet werd Pop Art een kunststroming die zich verzette tegen het traditionele, vaak ingetogen kleurgebruik in de schilderkunst en een directe link legde met de alledaagse visuele cultuur.